Tussen 2023 en 2025 plaatsten we mobiele batterijen op overbelaste delen van het Nederlandse net voor Enexis en Alliander: bij een onderstation in Den Bosch, bij de Efteling en op grid hubs in Arnhem, Amsterdam en Zwolle. Het waren pilots, bedoeld om te leren hoe flexibiliteit op een overbelast punt werkt voordat iemand het op schaal inkocht. Voor Enexis werd wat we leerden de basis van een landelijke aanbesteding. De belangrijkste lessen gingen niet over batterijen.
1. Dimensioneer op de data van het net, niet op de catalogus. In Den Bosch waren de verwachte winterpieken ongeveer 1 MW, gedurende zo'n twee uur. Dat profiel bepaalde het antwoord, niet de standaardcontainer van een leverancier: vijf units van 250 kW. Een opstelling voor de zwaarst denkbare dag had veel meer gekost en hetzelfde gedaan.
2. Het contract bepaalt net zoveel als de hardware. Binnen het Powered-programma van Alliander draaiden we twee contracten op dezelfde vier batterijen: een capaciteitsbeperkingscontract dat day-ahead werd afgeroepen, en een redispatchcontract dat intraday werd afgeroepen. Samen konden ze de netbeheerder laden laten stoppen bij congestie én energie laten vragen wanneer die nodig was. Dezelfde hardware onder één contract was veel minder waard geweest.
3. Meerdere partijen kunnen één asset delen, als de regels helder zijn. De Alliander-pilot had een CSP, een BSP, twee batterij-eigenaren en een locatie-eigenaar. De technische aansturing was het makkelijke deel. Afspreken wie de batterij wanneer afroept, en wie waarvoor betaald krijgt, was het echte werk.
4. Stilstaande assets zijn de goedkoopste flexibiliteit die er is. Huurbatterijen staan stil tussen klussen door. Op grid hubs verdienden ze in die stilstand geld; in 2024 meldde Atlas Copco Rental ongeveer €2.600 per MW per week. Onze eigen data liet zien dat dezelfde batterijen op huurprojecten weinig cycli maken, dus de extra slijtage was klein.
5. Snelheid is het argument dat netbeheerders nodig hebben. Netverzwaring duurt jaren; een pilotopstelling kostte weken. Dat gaf netbeheerders iets zeldzaams: echte praktijkervaring voordat ze een aanbesteding schreven.
Die lessen zijn de reden dat Skoon nu werkt als onafhankelijk adviseur. De vraag is zelden "welke batterij". Het is welke combinatie van data, contract, partijen en hardware een ja krijgt van iedereen aan tafel.
