De nieuwe Energiewet vanaf 1 juli 2026: wat betekent dit voor gemeenten, vastgoed en bouw?
4 februari 2026
Waarom energie vroeg in je project meenemen geen luxe meer is, maar noodzaak
Nederland staat voor een enorme opgave. Er moeten de komende jaren rond de 100.000 woningen per jaar worden bijgebouwd en in Den Haag zijn zelfs plannen genoemd voor meerdere nieuwe steden. Die ambitie kan alleen slagen als één randvoorwaarde op orde is: betrouwbare en beschikbare elektriciteit.
Tegelijkertijd start per 1 juli 2026 een belangrijk nieuw hoofdstuk in de energiemarkt. Dan treedt de nieuwe Energiewet in werking, met directe gevolgen voor gemeenten, vastgoedpartijen en bouwprojecten. De manier waarop netbeheerders prioriteit geven aan nieuwe aansluitingen verandert fundamenteel.
In deze blog leggen we praktisch en begrijpelijk uit wat er verandert, en hoe je daar als gemeente, ontwikkelaar of vastgoedeigenaar slim op kunt inspelen.
Wat verandert er per 1 juli 2026?
Een belangrijk onderdeel van de nieuwe Energiewet is de manier waarop netbeheerders prioriteit toekennen aan nieuwe aansluitingen en hoe de wachtrij voor netcapaciteit wordt beheerd.
De belangrijkste wijziging
Kleinverbruikaansluitingen krijgen geen voorrang meer. Dat betekent dat:
woningbouwprojecten
utiliteitsbouw
gebiedsontwikkelingen
gemeentelijke voorzieningen
kleinschalige tot middelgrote aansluitingen
niet automatisch sneller worden aangesloten dan grotere projecten. In de praktijk leidt dit in veel regio’s tot:
langere wachttijden
meer onzekerheid in de planning
grotere risico’s op vertraging van projecten
Voor gemeenten en vastgoedpartijen die juist tempo moeten maken met woningbouw, voorzieningen en infrastructuur is dit een kritische ontwikkeling.
Tegelijk: congestieverzachtende maatregelen kunnen wél helpe
De nieuwe wet en de uitvoeringspraktijk bij netbeheerders introduceren ook een belangrijk tegenwicht:
projecten die het net aantoonbaar helpen ontlasten, kunnen eerder of makkelijker worden aangesloten.
Dit wordt in de praktijk aangeduid als een congestieverzachtende maatregel.
Wat betekent dat concreet?
Als een gemeente of vastgoedpartij:
een batterij inzet
of andere flexibele assets toepast
en bereid is om het net flexibel te gebruiken (bijvoorbeeld via een flex- of dalurencontract)
dan kan dat:
de belasting op het net verminderen
het project “netvriendelijker” maken
en in sommige gevallen voorrang of extra aansluitruimte opleveren
Met andere woorden:
Door flexibiliteit in te bouwen in je energievoorziening, vergroot je de kans dat projecten eerder gerealiseerd kunnen worden in plaats van vastlopen in de wachtrij.
We rekenen graag voor je uit of een congestieverzachtende maatregel in jouw situatie mogelijk is en ondersteunen bij het aanvraagproces bij de netbeheerder.
Neem hier contact op voor een intake.
Wat betekent dit voor gemeenten, vastgoed en bouw?
Energie moet vanaf het allereerste begin onderdeel zijn van ruimtelijke en projectmatige besluitvorming.
En daar komt nu iets bij:
Flexibiliteit kan het verschil maken tussen wachten of bouwen.
Concreet betekent dit dat je al vroeg in projecten moet nadenken over:
Tijdig een energiecontract aanvragen bij de netbeheerder
Netbewust ontwerpen, met flexibiliteit in het energiesysteem
Congestieverzachtende maatregelen meenemen in het plan, zoals batterijen of andere flex assets
Flex- of dalurencontracten verkennen als onderdeel van de aansluitstrategie
Ook in de bouwfase zorgen voor voldoende duurzame stroom
Bijvoorbeeld via een kleine netaansluiting in combinatie met een batterij
Vertragingen voorkomen door afhankelijkheid van fossiele machines of aggregaten (onder meer in verband met stikstof en vergunningen)
Energie is daarmee niet langer een technisch detail, maar een randvoorwaarde voor tempo, uitvoerbaarheid en bestuurlijke haalbaarheid.
Energie in de bouwfase: een onderschat knelpunt
Een groeiend probleem is de energievoorziening tijdens de bouw.
Zonder goede voorbereiding ontstaan risico’s zoals:
te kleine of te late aansluitingen
afhankelijkheid van dieselaggregaten
stikstofbeperkingen en vergunningstrajecten
vertraging door onvoldoende beschikbaar vermogen
Steeds vaker zien we daarom oplossingen zoals:
een kleine netaansluiting + batterij
tijdelijke hybride of volledig elektrische bouwstroom
schaalbare systemen die meegroeien met de fasering van het project
Ook hier geldt: flexibiliteit werkt congestieverzachtend en vergroot de kans dat projecten doorgaan zonder stilstand.
We kunnen de energievraag van de bouwplaats voor je berekenen en simuleren, zodat het juiste systeem via de Skoon Community uitgevraagd kan worden.
Neem hier contact op voor een intake.
Waarom flexibiliteit steeds belangrijker wordt
Steeds vaker krijgen projecten te maken met:
beperkte aansluitcapaciteit
tijdelijke beperkingen
flex- of non-firm contracten
In die context wordt flexibiliteit essentieel:
batterijen als buffer
lokale opwek (bijv. zon op dak of gebiedsniveau)
slim sturen van verbruik en pieken
Niet om energieprojecten te ontwikkelen, maar om:
woningbouw en voorzieningen mogelijk te maken
projectrisico’s te verkleinen
planningen realistisch en uitvoerbaar te houden
Van ad-hoc naar structureel: anders omgaan met energie in gebiedsontwikkeling
De nieuwe Energiewet dwingt gemeenten en vastgoedpartijen om:
energie eerder in planvorming te integreren
flexibiliteit te zien als voorwaarde voor realisatie
minder afhankelijk te zijn van één vast aansluitscenario
meer te werken met fasering, buffers en slimme contractvormen
Dat vraagt geen energiespecialisten in elk team, maar wel:
inzicht in energiebehoefte en -risico’s
overzicht van mogelijke flex-oplossingen
realistische keuzes op basis van planning en uitvoerbaarheid
Via een Flex Scan en onze Skoon Community helpen we om de keuze voor de juiste flex asset snel en op een transparante manier te maken. Start je aanvraag hier.
Tot slot
Nederland wil bouwen. Veel bouwen. Snel bouwen.
Maar zonder slimme omgang met energie wordt die ambitie steeds moeilijker waar te maken.
Door:
de nieuwe Energiewet per 1 juli 2026
veranderde prioritering bij netbeheerders
en het belang van congestieverzachtende maatregelen
wordt energie een bepalende factor in ruimtelijke ontwikkeling.
Niet door energieprojecten te maken, maar door:
flexibiliteit in te bouwen
aansluitkansen te vergroten
en projecten uitvoerbaar te houden
Zo blijft energie wat het moet zijn:
een enabler van woningbouw en gebiedsontwikkeling, geen bottleneck.
